Kırkayak rehberi: bilgiler, davranışlar ve tanıma ipuçları

Kırkayaklar çok sayıda halkadan oluşan, uzun ve genellikle silindirik gövdeli canlılardır. Kahverengi ya da siyahımsı renkte olurlar; başlarında bir çift kısa anten bulunur.

Bacakları kısadır ve gövdenin altında kalır; yürürken dalga gibi hareket eder. Yavaş hareket ederler ve dokunulduğunda spiral biçiminde kıvrılırlar.

İkisi sık karıştırılır, ama kolayca ayırt edilebilir:

• Kırkayakta her halkada iki çift kısa bacak, çıyanda bir çift uzun bacak vardır.
• Kırkayak yuvarlak gövdeli ve yavaştır; çıyan yassı gövdeli ve çok hızlıdır.
• Kırkayak çürüyen bitkilerle beslenir; çıyan avcıdır ve böcekleri avlar.
• Kırkayak ısırmaz; çıyan ise zehirli çeneleriyle ısırabilir.

Bahçede taş ve kütük altlarında, yaprak ve malç yığınlarında, saksı altlarında ve nemli topraklarda yaşarlar.

Evin içine çoğunlukla kapı eşiklerinden ve temel çatlaklarından girerler; bodrum, garaj, banyo ve zemin katlarda görülürler.

Yaprak, odun ve malç yığınlarını bina dibinden uzak tutun, bahçeyi aşırı sulamaktan kaçının. Kapı altlarına fitil takın, temel ve duvar çatlaklarını kapatın.

Bodrum ve depolardaki nemi azaltın, havalandırmayı artırın. Kırkayakları elle tutmayın; içeride gördüklerinizi süpürge ya da faraşla dışarı alın.